IZLAGANJA – OKRUGLI STO „VOJSKA JUGOSLAVIJE U ODBRANI OD AGRESIJE NATO 1999. GODINE“

Dragan Živanović, general-major
BITKA NA KOŠARAMA

izlag-7Pojam «Košare» može se razmatrati u užem i širem smislu. U užem smislu kao karaula “Košare“ i selo Košare. U širem smislu kao granični pojas u zoni odgovornosti karaule “Košare“ i kao pomoćni pravac “Drimsko-kosovskog“ operativnog pravca.

Raspored snaga

a) Neprijateljske snage:

Snage za napad formirane uglavnom od terorista sa Kosova i Metohije koji su se izvukli u ranijem periodu, obučeni, opremljeni i pod jedinstvenom komandom od strane komande 2. pešedisjek divizije oružanih snaga Albanije. U okviru komandi do najnižeg nivoa angažovani su pojedinci i grupe kao instruktori i za vezu, sadejstvo i podršku. Ukupne snage za napad imale oko 6000 ljudi, uz podršku NATO avijacije i artiljerijsku podršku od strane artiljerijskih jedinica 2. pešadijske divizije oružanih snaga Albanije;

Šiptarske terorističke snage na teritoriji Metohije, u rejonu Jablanice, Meje, Radonjićkog jezera jačine oko 300 terorista i grupe oko 20 terorista u rejonu s.Batuša, Škoza.

b) Naše snage

Na pojačanom obezbeđenju državne granice u rejonu karaule Košare oko 130 ljudi, iz sastava 53. graničnog bataljona. U rejonu karaule Morina oko 100 ljudi, iz sastava 53. graničnog bataljona. Na dubinskom obezbeđenju oko 250 ljudi raspoređenih od Dečana do s.Ponoševac, iz sastava Borbene grupe BG-2, 125. motorizovane brigade (150 ljudi) i iz sastava 1.bataljona vojne policije oko 100 ljudi. Od podrške baterija H-155 mm u rejonu s.Ponoševac i četa minobacača 120mm u rejonu s.Batuša. Jedinice 125. motorizovane brigade u završnoj fazi preformiranja, mobilizacije i marša od Kosovske Mitrovice do Dečana, u uslovima prevlasti NATO snaga u vazdušnom prostoru.

Cilj dejstva neprijatelja je da uz avio i artiljerijsku podršku, energičnim napadom šiptarskih terorističkih snaga u prvom ešelonu probiju odbranu naših snaga, spoje se sa ostavljenim delovima šiptarskih terorističkih snaga u rejonu Meje i Baranski lug, ovladaju komunikacijom Dečane-Đakovica, raseku snage odbrane u Metohiji, stvore uslove za dalja dejstva i uništenje naših snaga.

Cilj odbrane naših snaga: Osloncem na uređene objekte, naseljena mesta i manevrom zaštititi ljudstvo i materijalno-tehničkih sredstava, u sadejstvu sa susedima i snagama Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srbije, odbranom od same državne granice uz masovno zaprečavanje sprečiti brz prodor neprijatelju u dubinu odbrane, lomiti mu napadnu moć i zaustaviti ga na liniji puta: Peć – Priština u visini Grebničke planine čime stvoriti uslove za protivudar snagama Prištinskog korpusa.

Tok borbenih dejstava

Napad neprijatelja otpočeo je 09.04.1999.godine u ranim jutarnjim časovima uz artiljerijsku podršku prvo po rejonima karaule “Morina“, oko 05.00 časova a zatim po svim rejonima odbrane-zasednih mesta na pravcu karaule “Košare“. Artiljerijska vatra iz minobacača i haubica iz sastava regularnih snaga Republike Albanije je bila veoma precizna i pogađala položaje i pojedinačne zaklone naših snaga. Ovo govori da su u periodu pripreme napada otkrili tačan raspored naših snaga i položaja. Nakon snažne artiljerijske pripreme otpočeo je napad kopnenih snaga jačine oko 1500-2000 pripadnika šiptarskih terorističkih snaga u prvom ešelonu i 3-4000 hiljade ljudi u drugom ešelonu. Napad se odvijao na pravcima: s.Ljukaj-objekat Maja Glava-objekat Škoza, oko 500 boraca; s.Padeke-karaula “Košare“-objekat Opljaz-s.Košare, oko 300-500 boraca ikaraula “Padež“ – objekat Rasa e Košares tt.1385, oko 600-1000 boraca.

Napadi su bili dobro organizovani, siloviti, efikasni i podržani diverzantsko-terorističkim grupama sa teritorije Metohije-Baranski lug, ubačene u rejon objekta Škoza,s.Batuša.

Uz veoma energičan i odsudan, može se sa sigurnošću reći herojski otpor, jedinica 53.grb u rejonu karaule “Košare“, jačine oko 130 ljudi, sa pojačanjem oko 30 ljudi iz sastava 1. bataljona vojne policije, napadaču su naneti veliki gubici i sprečen prodor u dubinu naše teritorijeNeprijatelj je uspeo da zauzme samo objekat Rasa e Košares tt.1385. Neprijatelj je pretrpeo osetne gubitke, ali je tokom noći iste sanirao i pripremio sveže snage za nastavak napada.

Drugog dana neprijatelj je zauzeo objekat Rasa e Košares, objekat Maja Glava i karaulu Košare.

Od 11.04.1999,godine počinje postepeno uvođenje delova snaga 125.mtbr i ojačanja Prištinskog korpusa (Odreda iz 72. specijalne brigade, čete vojne policije 52. bataljona vojne policije, 63. padobranske brigade). Cilj je stabilizovati odbranu i povratiti karaulu Ќošare“.

Do kraja meseca aprila povraćen je deo prostora i odbrana stabilizovana.

U tim danima u borbama prsa u prsa uočeno je da je kod neprijateljskih snaga angažovan određen broj stranih plaćenika, jedan arapin je likvidiran i 2 crnca.

Ova linija je uz zaprečavanje, stalna aktivna dejstva u narednim danima uz herojsku borbu svih boraca, uz osetne gubitke držana sve do 14.06.1999.godine, tj. do povlačenja naših jedinica sa teritorije Kosova i Metohije.

NATO avijacija je u jutarnjim časovima 11.05.1999.godine u 2 navrata bombardovala naše položaje od Rasa e Košares do Ljivadi i Šabanit u dužini od 3km. U svakom naletu po 6 klaster bombi. U prvom naletu nije bilo posledica ali je ljudstvo izašlo iz zaklona i skloništada bi videlo efekte dejstava, gde ih je poklopio drugi talas. Posledice po nas u tom danu 13 poginulih od Nato bombi. Ovo je bio najteži udarac za 125.mtbr pored 11.04. i 16.04.1999.godine.

Dubina naše teritorije koju je držao neprijatelj je na desnom kraju u rejonu objekta Maja Glava od 100-200 metara, rejonu Opljaz oko 2 kilometara i objektu Rasa e Košares dubini od 1,5 kilometara.

Z A K LJ U Č A K

Bitka na Košarama je kopnena agresije na SR Jugoslaviju realizovana kroz vazdušno-kopnenu bitku u vremenu od 09.04.1999.godine do 14.06.1999.godine. Realizovana uz danonoćnu avio podršku NATO snaga, artiljerijsku podršku i podršku pešadijskih snaga u napadu, od regularnih formacija oružanih snaga Republike Albanije.

izlag-7a

GEOGRAFSKI POLOŽAJ KARAULE KOŠARE

Nije realizovan postavljen cilj agresora. Zauzeti su objekti koji po prirodi stvari su bili teško odbranjivi. Šiptarske terorističke snage su pretrpele značajne gubitke. Minimum 200 poginulih, 5 tenkova uništenih i drugih težih oruđa.

Upornom odbranom uz primenu aktivnih dejstava, uz nadljudske napore, herojskom borbom pojedinaca, grupa i jedinica naše snage su realizovale postavljeni cilj odbrane.

Tokom bitke na Košarama naše snage su pretrpele značajne gubitke u ljudstvu. 108 vojnika, vojnika vojnih obveznika, vojnika dobrovoljaca, podoficira i oficira je herojski dalo svoj život u najtežim borbenim dejstvima tokom kopnene agresije i NATO bombardovanja.

izlag-8

Izgled karaule “Košare“ pre agresije